Rozwój hutnictwa w Dolinie Małej Panwi na przełomie XVIII i XIX w.

W najdawniejszej historii Doliny nad Małą Panwią nie znajdujemy wielu obiektywnych dowodów na to, by hutnictwo odgrywało większe znaczenie i stanowiło istotne zajęcie mieszkańców. Potwierdzają jego obecność stosunkowo nieliczne znaleziska archeologiczne. Z XVII wieku pochodzą pierwsze wzmianki o hutach w Kielczy i Żędowicach. Walenty Roździeński w wydanym w roku 1612 dziele „Officina ferraria abo huta y warsztat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego” pisze o najsławniejszych hutach zlokalizowanych nad Małą Panwią. Zastosowanie tak zwanego wysokiego pieca do wytopu surówki zrewolucjonizowało hutnictwo i przyczyniło się do znacznego wzrostu wydajności, a tym samym opłacalności produkcji.
Ten fakt oraz zajęcie Śląska przez Fryderyka Wielkiego przyczynił się do powstania hut w Ozimku i Zagwiździu. Zastosowanie w nich nowych technologii przyczynił się do szybkiego rozwoju nowoczesnego hutnictwa. Obok hut królewskich w górę rzeki Mała Panew zaczęło się rozwijać także hutnictwo prywatne. Rolę inwestora i protektora jego rozwoju w sąsiedztwie ozimeckiej huty odegrał możny ród Collonów, hrabiów Strzeleckich. Wszystkie przedsięwzięcia rodu Collonów na terenie dóbr strzeleckich dały początek mającego się w przyszłości rozwinąć nowoczesnemu hutnictwu prywatnego w Dolinie Małej Panwi. Pod koniec XVIII wieku w dobrach strzeleckich powstają bardzo liczne zakłady hutnicze , których budowniczym był hrabia Filip Collona. Kontynuatorem działalności hutniczej i inicjatorem licznych nowych przedsięwzięć był kolejny właściciel dóbr strzeleckich Andreas von Renard. Prężnie rozwijająca się prywatna huta dała początek miejscowości nazwanej początkowo od imienia właściciela Andreashütte, a dzisiaj od nazwiska budowniczego nazwanej Zawadzkie.

Temat następnego wykładu: Nowoczesne wyroby Huty w początkach XIX wieku: mosty, maszyny, pomniki.

Top
Menu
Responsive Menu Clicked Image